İLTİHAPLI ROMATİZMA?

İltihaplı romatizma veya romatoid artrit; başta vücuttaki eklem dokuları olmak üzere, çeşitli organ ve bölgelerde oto-immün mekanizmalar yoluyla hasara ve rahatsızlığa yol açan kronik bir romatolojik hastalıktır. Klinikte özellikle eklem iltihaplanmasına bağlı eklem ağrıları, eklem hareketlerinde kısıtlılık ve eklem yapısında deformite ile tanınır. Bunun yanında iltihaplı romatizma, diğer romatolojik hastalıklarda olduğu gibi vücudun başka dokularında da rahatsızlıklara yol açarak farklı klinik bulgulara da neden olabilir.

İltihaplı romatizma sıklıkla osteoartrit olarak da bilinen, eklem kireçlenmesiyle karıştırılır. Eklem kireçlenmesi, ileri yaşla birlikte eklemlere binen yükler nedeniyle eklem yapısının zamanla sağlamlığını yitirmesi ve çeşitli belirtilerle kendini göstermesidir. Bu anlamda klinik belirtiler açısından da birbirinden farklı iki hastalıkta en dikkat çekici noktalardan biri; iltihaplı romatizmada etkilenen eklemlerin simetrik seyir göstermesidir. Bir el veya ayak ekleminde iltihaplanma başladığında, yakın zamanda diğer el veya ayak ekleminde de benzer sorunların meydana geleceği varsayılabilir.

İltihaplı romatizma belirtileri nelerdir?

İltihaplı romatizma klinik tabloda eklem problemleriyle ön plana çıksa da, akciğerler, kalp ve damar yapıları veya sindirim sistemi gibi vücudun geri kalan bölgelerinde de tahribata yol açabilir. Hastalık kronik seyirli olup uzun dönemde eklem yapılarında kalıcı hasarlara neden olurken, sistemik semptomları daha ön plana çıkabilir. Yine hastalık seyrinde bazı dönemler semptomların şiddetlenmesiyle kendini gösteren alevlenmeler meydana getirebildiği gibi, alevlenmelerin arasında periyotta belirtilerin azaldığı remisyon dönemleri izlenebilir.

Bu bakımdan hastalık seyrinde aşağıdaki klinik belirtilerle karşılaşılabilir:

  • Başta el ve ayak bileği, birinci el ve ayak parmak eklemleri, diz eklemi veya omuz eklemi olmak üzere eklemlerde ağrı, şişlik, kızarıklık, eklem hareketleriyle birlikte hassasiyet ve eklem hareketlerinde kısıtlılık
  • Özellikle sabah uykudan sonra kötüleşen, istirahat sonrası eklemlerde tutukluk
  • Eklem yapılarında deformiteler
  • Halsizlik – yorgunluk ve iştah kaybı
  • Gözlerde görme kaybı, ağrı, kızarıklık veya kuruluk
  • Nefes darlığı, öksürük veya göğüs ağrısı
  • Çarpıntı, göğüs sıkışması, çabuk yorulma gibi kalp ile ilişkili problemler
  • Ağız kuruluğu ve ağız içi tekrarlayan aft yaraları
  • Ciltte solukluk, kuruluk veya döküntü

İltihaplı romatizma kronik seyirli olmakla birlikte, uygun tedavi yöntemleriyle kontrol altına alınmadığı takdirde, çeşitli komplikasyonlarla sonuçlanabilir. Bu anlamda hastalık seyrinde aşağıdaki sağlık sorunlarının gelişmesi mümkündür:

  • Nodül gelişimi: Eklemlerdeki basınç noktalarında olmak üzere, nodül şeklinde şişlik ve yapıların gelişmesi söz konusudur.
  • Sjögren sendromu: Ağız ve göz gibi sürekli salgı üretiminin olduğu bölgelerdeki salgı bezlerinin fonksiyon kaybı ile sonuçlanan Sjögren sendromu hastalık seyrinde ortaya çıkabilir.
  • Enfeksiyon hastalıkları: İltihaplı romatizmada bağışıklık sistemi düzgün çalışmadığından, hasta akciğer enfeksiyonları gibi mikroorganizmalarca gelişen hastalıklara karşı savunmasızdır.
  • Osteoporoz: Hem iltihaplı romatizmanın kendisi, hem de tedavide kullanılan ilaçlar kemiklerde hasarla birlikte kemik erimesine neden olabilir.
  • Karpal tünel sendromu: Eklem problemleriyle birlikte yumuşak doku ve bağlarda iltihaplanma sonucu şişliklerin gelişmesi, el bileğindeki sinir dokularının sıkışmasına ve buna bağlı karpal tünel sendromunun ortaya çıkmasına yol açar.
  • Koroner arter hastalığı ve hipertansiyon: İltihaplı romatizma ile birlikte kalp damarlarında kalınlaşma ve damar çeperinin hasar görmesine bağlı damar sertliği ve yüksek tansiyon gelişebilir. Damar sertliği kalp krizi ataklarıyla sonuçlanabilir.
  • Akciğer problemleri: Akciğer dokusunun yoğun iltihabi reaksiyon nedeniyle hasar görmesi ve daralması ile seyreden akciğer hastalıkları ortaya çıkabilir.
  • Lenfoma: Bağışıklık sistemindeki problemler bağışıklık hücrelerinin kanserleşerek lenfomaya dönüşmesini tetikleyebilir.